Hoe rekent Thuis72?

Het model
Readiness-score
Uitgangspunten en bronnen
Wat we niet meenemen
Controle

Het model

Thuis72 rekent je woning 72 uur lang door, in stappen van een kwartier (288 stappen). De storing begint om 18:00. Per stap bepaalt het model wat er werkt: welk apparaat stroom, gas of water heeft, hoeveel er in een accu of powerstation zit, hoe warm of koud het binnen is en wat er met eten, licht en communicatie gebeurt.

De uitkomst is geen energiegetal, maar functies: blijft het huishouden warm (of koel), heb je licht, kun je iemand bereiken (contact), weet je wat er gebeurt (informatie), is er eten en drinkwater? Daarnaast drie extra functies die niet meetellen in de score: warm water, toegang (elektrische poort) en beveiliging.

Acht scenario’s

Elke woning wordt doorgerekend bij uitval van stroom, gas, water en alles tegelijk, telkens in een koude winter en tijdens een hittegolf. De Readiness-score rekent altijd met 72 uur, het scenario van de overheid. In de simulator kun je daarnaast meerdere storingen tegelijk kiezen (bijvoorbeeld stroom en water), een kortere storing afspelen (3 of 18 uur), een digitale uitval, of scenario’s die verwijzen naar Spanje (2025) en Berlijn (2026). Je kiest zelf de buitentemperatuur: in de winter het koudste moment (’s nachts, standaard −8 °C), in de zomer het warmste moment (’s middags, standaard 34 °C). Over de dag schommelt de temperatuur 4 °C (winter) of 16 °C (zomer).

Warmte: een echte warmtebalans per verdieping

Per verdieping en per kwartier rekent Thuis72 uit hoeveel warmte binnenkomt en weggaat, in watt. Weg gaat warmte door de gevel, de ramen en de deur, door het dak (bovenste verdieping), door de vloer naar de kruipruimte (begane grond) en door kieren. Binnen komt warmte van de zon door de ramen, van mensen, van koken, van kaarsen, van elk apparaat dat binnen stroom verbruikt en van wat er nog verwarmt. Warme lucht stijgt via de trap naar boven. Hoe snel de temperatuur verandert, hangt af van de bouwmassa: steen en beton houden warmte lang vast. [15] [16]

Verwarming heeft een vermogen. Een cv-ketel of warmtenet kan het huis op 20 °C houden; een gaskachel (ca. 5 kW), houtkachel (ca. 6 kW) of airco (vermogen × rendement, dat bij vorst daalt) haalt dat bij strenge kou niet altijd. Kies je Leef in één kamer, dan rekent het model een woonkamer van 20 m² met de deuren dicht als eigen ruimte: jullie lichaamswarmte, kaarsen en een kachel blijven daar.

Jouw huis via je adres

Vul je je adres in, dan haalt Thuis72 bouwjaar, oppervlakte en het aantal woningen in het pand op uit het Kadaster (BAG), en het aantal bouwlagen, het daktype en de gemeten oppervlakte van gevel, dak en grond uit 3D BAG. Die maten vervangen de schatting op basis van woningtype en oppervlakte. Je adres gaat alleen naar die openbare diensten. [20] [21]

Echt weer

Je kiest een eigen buitentemperatuur, of echt uurweer van het KNMI (De Bilt): de koudegolf van 3 tot 6 februari 2012 (tot −18,8 °C) of de hittegolf van 23 tot 26 juli 2019 (tot 37,2 °C), met temperatuur en zonnestraling per uur. [18]

Bandbreedte

Niets aan een huis is precies bekend. Daarom rekent het rapport dezelfde storing ook door met ongunstige en gunstige waarden: isolatie 15% slechter of beter, kieren 30% meer of minder, bouwmassa 15% lichter of zwaarder, zendmasten na 2 of 4 uur, en een koelkast die 15% sneller of trager opwarmt. Zo zie je niet één getal, maar een bereik.

De Readiness-score (0–100)

De score vat de acht scenario’s samen. Hij kijkt naar de zes basisfuncties: warmte of koelte, licht, contact, informatie, eten en water.

Readiness = 100 × (som van onderstaande delen)

Dekking: uren dat de basisfuncties werken, van 8 × 6 × 7250%

Gemiddelde tijd tot de eerste uitval, van 72 uur25%

Scenario’s waarin alles 72 uur houdt, van 815%

Eerste uitval in het slechtste scenario, van 72 uur10%

Labels: 85 en hoger goed voorbereid, 65–84 redelijk voorbereid, 40–64 kwetsbaar, onder 40 niet 72-uursbestendig. De weging is een keuze van Thuis72, geen officiële norm.

Verbeteradvies

Elke maatregel in het rapport is los opnieuw doorgerekend in alle acht scenario’s. De score “na de maatregel” is dus een echte uitkomst van het model, niet geschat. Prijzen zijn indicatief (2025) en bedoeld om maatregelen in te delen per budget.

Uitgangspunten en bronnen

bron gebaseerd op een externe bron · verwachting wat Thuis72 verwacht op basis van typische waarden en de bronnen

Onderwerp	In het model	Onderbouwing
Mobiel netwerk	Valt na 3 uur stroomuitval weg, en daarmee internet thuis (behalve satellietinternet)uit te zetten in de sim	KPN, Vodafone en T-Mobile kunnen een stroomstoring maximaal drie uur opvangen, Odido tot vier uur. Verwacht wordt dat masten na 2 à 3 uur stoppen; de sim rekent met 3 uur. bron [1] [2]
Informatie	In orde met een radio op batterijen, of zolang je via het mobiele netwerk of internet nieuws en NL-Alert ontvangt	Bij de uitval in Spanje faalden communicatiesystemen grotendeels en waren mensen aangewezen op radio; de grootste behoefte was informatie. bron [11] De overheid adviseert een radio op batterijen. bron [5]
Riool	Na 24 uur stroomuitval: wc beperkt doorspoelen	Bij een langdurige black-out kunnen rioolgemalen uitvallen. bron [4] Het tempo hangt af van regen en duur; verwacht wordt dat het na ongeveer een dag merkbaar wordt. verwachting
Duur van een storing	Score: altijd 72 uur. Afspelen: 3, 18 of 72 uur	Het Nederlandse stroomnet is zeer betrouwbaar; de meeste storingen duren kort. bron [13] In Spanje was de stroom binnen 18 uur grotendeels terug [11], in Berlijn na ruim vier dagen. bron [12]
Kraanwater	Blijft werken bij stroomuitval, behalve met een eigen drukpomp (hoogbouw)	Drinkwaterbedrijven moeten minimaal tien dagen zelfstandig kunnen functioneren met noodstroom. In hoogbouw kan de drukverhoging uitvallen. bron [3] [4]
Drinkwatervoorraad	3 liter per persoon per dag	Advies voor het noodpakket. bron [3] [5]
Koelkast	Boven 7 °C na ca. 3,5 uur; met de deur dicht ca. 4,5 uur	Boven 7 °C neemt de kans op voedselinfectie toe. Een gesloten koelkast houdt het ongeveer 4 uur vol; vaak openen verkort dat. bron [6] [7]
Vriezer	Ontdooit (boven −5 °C) na ca. 35 uur; met de deur dicht ca. 46 uur	Een volle vriezer houdt ongeveer 48 uur, een halfvolle ongeveer 24 uur. bron [7]
Isolatie per bouwperiode	Rc vloer, gevel en dak per bouwperiode, van 0,15 / 0,35 / 0,72 (voor 1965) tot 3,7 / 4,7 / 6,3 m²K/W (vanaf 2021). Spouwmuurisolatie achteraf: Rc 1,7; dakisolatie achteraf: Rc 3,5	Representatieve waarden van de RVO-voorbeeldwoningen (huidige staat) en forfaitaire waarden ISSO 82.1:2020. bron [15]
Appartement	Bovenin: eigen dak; onderin: vloer boven de grond; in het midden: buren boven en onder, geen dak- of vloerverlies	Gevolg van de ligging in het gebouw. verwachting
Glas	Ug enkel 5,8, dubbel 3,0, HR 1,9, HR+ 1,6, HR++ 1,2, triple 0,7, vacuüm 0,6 W/m²K; raam inclusief kozijn: 75% glas + kozijn. Aandeel ramen in de gevel 18 tot 30% per woningtype	Enkel, dubbel en HR++ volgens RVO; HR++ in een houten kozijn komt daarmee op ca. 1,8, zoals RVO aangeeft. Overige waarden en zontoetreding zijn gangbare waarden. bron [17] [15] verwachting
Kieren en ventilatie	Luchtdoorlatendheid 1,6 (voor 1945) tot 0,4 dm³/s per m² (vanaf 2021); onder normale omstandigheden ca. 40% daarvan, plus wat je zelf ventileert. Mechanische ventilatie staat stil zonder stroom	Het bereik 0,4 tot 1,6 komt uit de rekenregels voor bestaande woningen. De verdeling over bouwperiodes is een verwachting. bron [22] verwachting
Bouwmassa	100 Wh per m² per graad	Zware tot zeer zware bouw volgens NEN-EN-ISO 13790 (72 tot 103). Gekozen zodat een vooroorlogse woning in een koude nacht ca. 8 °C verliest. bron [16] [8]
Afkoeling van de woning	Warmtebalans per verdieping (tot 5 verdiepingen), zie Het modelvooroorlogs vrijstaand, 0 °C buiten: ca. 8 tot 11 °C in 12 uur; nieuwbouw: ca. 4 °C in 12 uur	Slecht geïsoleerde woningen verliezen in een koude nacht 5 tot 8 °C, goed geïsoleerde soms maar een halve graad per uur. bron [8] Het model zit daarmee aan de bovenkant van die bron. verwachting
Lichaamswarmte, koken en kaarsen	80 W per persoon: overdag op de begane grond, ’s nachts op de slaapverdieping. Koken voegt warmte toe aan de begane grond (gas ca. 1,5 kW, elektrisch ca. 2 kW, drie kwartier per dag). Branden er kaarsen als het donker is, dan tellen die mee als licht en samen 80 W warmte	Een rustig zittend mens geeft ongeveer 80 tot 100 W warmte af. Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting
Kwetsbare huisgenoten	Warmte in orde vanaf 18 °C, kritiek onder 15 °C; hitte 1 °C strenger	De WHO adviseert minimaal 18 °C binnen, en warmer voor kwetsbare groepen. bron [9]
Medische apparatuur	Slaapapneu-apparaat 40 W ’s nachts, zuurstofconcentrator 300 W continu; als die geen stroom heeft, valt de functie Zorg weg	Gangbare vermogens. verwachting
Drinkwatervoorraad	3 liter per persoon per dag; telt af zodra de kraan niet werkt	Advies voor het noodpakket. bron [5]
Pinnen en tanken	Pinnen werkt niet zonder stroom of netwerk; tankstations niet zonder stroom	De overheid adviseert contant geld in huis. bron [14] Verwacht wordt dat pompen van tankstations niet werken zonder stroom. verwachting
Verdiepingen onderling	Warmte stijgt: een verdieping wisselt meer warmte uit met de verdieping eronder dan erboven. In de zomer warmt de bovenste verdieping extra op door de zon op het dak	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddelde woning. verwachting
Glas, vloer en dak	Glas per verdieping; vloer van ongeïsoleerd (Rc 0,15) tot nieuwbouwniveau (Rc 3,7); de dakvorm bepaalt hoeveel dak- en geveloppervlak de bovenste verdieping heeft	Het bouwjaar vult deze waarden voor; je kunt ze per woning aanpassen. Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn. verwachting
Verwarming	Cv-ketel, warmeluchtverwarming en gaskachel hebben gas nodig; cv, warmelucht, pelletkachel, stadsverwarming (afleverset) en warmtepompen ook stroom. Een houtkachel werkt zonder beide. Radiatoren en vloerverwarming bepalen welke verdiepingen warm worden	Bij stadsverwarming wordt verwacht dat het warmtenet blijft leveren en alleen je eigen afleverset stroom nodig heeft. verwachting
Warm water	Via cv-ketel, warmtepomp, stadsverwarming of een elektrische boiler. Een boiler blijft zonder stroom nog ongeveer een dag bruikbaar warm	Verwacht wordt dat een goed geïsoleerde boiler ongeveer een dag warm water geeft zonder stroom. verwachting
Eten opwarmen	Valt de kookplaat weg, dan warm je eten op in de magnetron, waterkoker, oven of Quooker (als die stroom krijgen), of buiten op een bbq of campingstel	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting
Op de accu aansluiten	Alleen apparaten met een stekker kunnen op een powerstation. Vast aangesloten apparaten (warmtepomp, airco, inductiekookplaat, laadpaal, ventilatiesysteem, vaste lampen) werken alleen via een thuisbatterij met noodstroom	Een powerstation is een losse accu met stopcontacten; een thuisbatterij zit vast in de meterkast. verwachting
Warmte: comfortgrenzen	In orde vanaf 16 °C, kritiek onder 12 °C (met dekens: 12 en 8 °C)	De WHO beveelt minimaal 18 °C binnen aan; lager brengt gezondheidsrisico’s, zeker voor ouderen en kinderen. bron [9] De grenzen zelf zijn een keuze. verwachting
Koelte: hittegrenzen	In orde tot 26 °C, kritiek boven 29 °C (met ventilator 1,5 °C hoger)	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting
Cv-ketel	60 W gemiddeld tijdens stoken, 400 W startpiek; werkt niet zonder stroom	Een cv-ketel gebruikt 130 tot 500 kWh stroom per jaar voor pomp, ventilator en elektronica. bron [10] verwachting
Accu’s en powerstations	Capaciteit en vermogen volgens fabrikant; 12% omvormerverlies; bij kou minder capaciteit	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting
Telefoon	4% per uur, 1,5% per uur bij zuinig gebruik	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting
Overig verbruik	Typische verbruikscijfers per apparaat en per uur van de dag	Verwacht wordt dat dit typische waarden zijn voor een gemiddeld huishouden. verwachting

Wat we (nog) niet meenemen

NL-Alert. Verwacht wordt dat NL-Alert wegvalt zodra de zendmasten uitvallen, omdat het via die masten wordt verstuurd. Dat is nog niet officieel bevestigd; de sim telt NL-Alert mee onder Informatie zolang het mobiele netwerk werkt.
Gas bij een lange stroomstoring. In een scenario van Vitens en KWR kan bij een langdurige black-out na ongeveer twee dagen ook de gaslevering uitvallen. In ons stroomscenario blijft gas beschikbaar; kies “Alles” voor het strengste geval. [4]
Ligging van de ramen. Zon door de ramen rekenen we als gemiddelde over alle gevels, niet per windrichting. Wind en regen rekenen we niet apart.
Gedrag. Hoe vaak je de koelkast opent, of je bij de buren of in een opvang gaat zitten: dat nemen we alleen mee via de tips die je aanzet.
Houtskeletbouw. We rekenen met de bouwmassa van steen en beton. Een lichte woning koelt sneller af.
Riolering. Ook rioolgemalen kunnen bij een lange stroomstoring uitvallen. [4]
Precieze kamerindeling. We rekenen per verdieping, niet per kamer.

Hoe we het model controleren

Getoetst aan gemeten gasverbruik

Een goed warmtemodel moet het echte gasverbruik van Nederlandse huizen kunnen voorspellen. Daarom rekenden we met hetzelfde model een heel jaar door, met het echte uurweer van 2019 (KNMI De Bilt), een thermostaat van 19 °C overdag en 15 °C ’s nachts en 270 m³ voor warm water. Dat vergeleken we met het gemeten, temperatuurgecorrigeerde gasverbruik per m² van het CBS (2019, woningen met cv) voor 35 combinaties van woningtype en bouwperiode. [19] [18]

Bouwperiode	Model ÷ gemeten (gemiddeld over 5 woningtypen)
Voor 1946	1,9
1946–1964	1,8
1965–1974	1,9
1975–1991	1,2
1992–2005	1,0
2006–2014	1,1
Vanaf 2015	0,9

Voor woningen vanaf 1975 klopt het model binnen ongeveer 10 tot 30% met de meting. Appartementen (gerekend als woning in het midden van het gebouw) zitten voor alle bouwperiodes tot 2015 binnen ongeveer 10%. Bij oudere woningen rekent het model ongeveer twee keer zoveel als bewoners echt verbruiken. Dat is een bekend verschijnsel: onderzoek van de TU Delft liet zien dat slecht geïsoleerde woningen in werkelijkheid veel minder energie gebruiken dan hun energielabel voorspelt, onder meer omdat bewoners minder kamers verwarmen en de thermostaat lager zetten. [23] Bij een storing gaat het om hoe snel het huis afkoelt, en dat volgt de natuurkunde. Wel kan het model voor oude woningen aan de voorzichtige kant zitten; de bandbreedte in het rapport laat dat zien.

Automatische tests

Bij elke wijziging draaien automatische tests op de rekenkern. Die controleren dat de score altijd tussen 0 en 100 ligt, dat er geen onmogelijke uitkomsten zijn, dat betere isolatie niet slechter scoort, en dat de koelkast, vriezer, afkoeling en het mobiele netwerk binnen de bandbreedtes van de bronnen hierboven blijven.

Iets gezien dat niet klopt, of een betere bron? Mail pascal@truestate.nl. Thuis72 is in de testfase en elke correctie maakt het model beter.

Bronnen

Test jouw huis →